Introductie
Als we denken aan de gezondheid van vrouwelijke atleten, denken we vaak aan training, voeding en prestaties. Echter, de impact van de menstruatiecyclus op het welzijn, herstelvermogen en sportprestaties van vrouwen mag niet worden onderschat. Menstruatieklachten zoals vermoeidheid, buikpijn en hevig bloedverlies kunnen een grote invloed hebben op zowel trainingen als wedstrijden. Helaas blijft het onderwerp menstruatie vaak onderbelicht in de topsport. Gelukkig hebben enkele topsporters, zoals Jutta Leerdam, Zheng Qinwen en Fu Yuanhui, aandacht gevraagd voor de impact van de menstruatiecyclus op hun prestaties, wat heeft bijgedragen aan meer bewustwording.
De vrouwelijke atleet
Tijdens een symposium over "de vrouwelijke atleet" in 2026 is er aandacht besteed aan het belang van voldoende energie voor de gezondheid en prestaties van vrouwelijke atleten. Lage energiebeschikbaarheid kan leiden tot problemen zoals Relative Energy Deficiency in Sport (RED-S), wat verschillende lichaamssystemen kan verstoren en de sportprestaties negatief kan beïnvloeden.
RED-S en hormonale veranderingen
RED-S kan leiden tot verstoringen in de hormoonhuishouding van vrouwelijke atleten, wat weer effect heeft op de reproductieve gezondheid, botmetabolisme en sportprestaties. Deze hormonale veranderingen kunnen ook de mondgezondheid beïnvloeden, wat vaak over het hoofd wordt gezien in de (top)sport.
Impact van hormonale veranderingen op mondgezondheid
Fluctuaties in geslachtshormonen kunnen directe invloed hebben op de mondgezondheid van vrouwen. Verminderde speekselproductie, veranderingen in de samenstelling van speeksel en een verhoogde gevoeligheid van tandvlees voor bacteriën zijn enkele gevolgen van hormonale schommelingen. Deze veranderingen kunnen leiden tot een verhoogd risico op cariës, gebitsslijtage en parodontale aandoeningen.
Naast hormonale veranderingen zijn voedingstekorten, immuun disfunctie, uitdroging en het gebruik van sportvoeding ook factoren die de mondgezondheid negatief kunnen beïnvloeden.
Klinische implicaties
Zorgverleners en mondzorgprofessionals spelen een cruciale rol in het herkennen en behandelen van lage energiebeschikbaarheid en RED-S bij vrouwelijke atleten. Een multidisciplinaire aanpak, waarbij verschillende zorgverleners samenwerken, is essentieel voor een optimale preventie en behandeling.
Conclusie
RED-S is een complex syndroom dat ontstaat door lage energiebeschikbaarheid en hormonale verstoringen bij vrouwelijke atleten. Deze verstoringen hebben niet alleen effect op de prestaties en gezondheid, maar ook op de mondgezondheid. Het benadrukt het belang van een alomvattende benadering van gezondheid bij vrouwelijke atleten, waarbij zowel de systemische gezondheid als de mondgezondheid worden meegenomen in screening en behandeling.
Referenties:
Meer informatie over lage energie bij vrouwelijke atleten
